Cap Là Gì

Chào mừng các bạn quay lại với kênh Youtube của tôi! Tôi là Chi Nguyễn, một giáo sư giảng dạy tại một trường đại học ở Mỹ. Tôi đã chia sẻ với các bạn về tư duy sáng tạo, nhưng tôi nhận thấy có rất nhiều bạn học sinh Việt Nam đang gặp khó khăn với khả năng tư duy phản biện. Trong video này, tôi sẽ hướng dẫn các bạn về cách thực hành tư duy phản biện, một kỹ năng quan trọng và cần thiết trong cả học tập và cuộc sống hàng ngày.

Cap Là Gì
Cap Là Gì

Định nghĩa “Tư duy phản biện”

Để bắt đầu, chúng ta hãy cùng nhìn lại định nghĩa về “tư duy phản biện”. Đúng như tên gọi, tư duy phản biện là khả năng đặt câu hỏi. Khi nghe một bài giảng hoặc xem một video trên Youtube, thay vì chỉ đồng ý hoặc chấp nhận mọi điều tác giả nói ra, bạn nên tự mình đặt câu hỏi. Hãy tự hỏi vì sao tác giả lại nói như vậy? Hãy tự hỏi vì sao giáo viên lại nói như vậy? Hãy tự hỏi vì sao sách này lại khẳng định như vậy? Bằng cách liên tục đặt câu hỏi, bạn sẽ không ngừng làm việc với não bộ của mình, tránh trạng thái chỉ là người nhận thông tin mà không có sự độc lập.

Điều quan trọng khác về “Tư duy phản biện”

Tư duy phản biện không phải là tranh luận hay chỉ trích người khác mà không có cơ sở khoa học hay bằng chứng. Bạn không nên chỉ trích kết quả, dự án hoặc ý tưởng của người khác mà không có căn cứ khoa học. Nếu bạn đang đọc một nghiên cứu khoa học và họ chỉ nghiên cứu trên phụ nữ, nhưng bạn vẫn cố gắng chỉ trích họ vì không nghiên cứu trên nam giới, thì đó không phải là tư duy phản biện. Bạn chỉ nên tập trung tư duy phản biện vào nội dung chính, kiến thức chuyên ngành.

Ba phương pháp để thực hành tư duy phản biện

Có ba phương pháp để thực hành tư duy phản biện mà tôi muốn chia sẻ với các bạn:

Phương pháp thứ nhất: Dựa trên kiến thức và kỹ năng của bạn

Phương pháp này yêu cầu bạn dựa trên kiến thức và kỹ năng hiện có của mình để đặt câu hỏi. Ví dụ, khi bạn đọc một cuốn sách về tài chính cá nhân và tác giả khuyên bạn nên vay tiền để kiếm thêm tiền, nhưng bạn nhận thấy trong một cuốn sách khác, tác giả lại khuyên bạn nên tránh nợ nần vì nó giới hạn sự tự do và cơ hội đầu tư vào những thứ khác. Bằng cách tìm ra và so sánh các quan điểm khác nhau từ các tác giả khác nhau, bạn có thể phát triển khả năng tư duy phản biện của mình.

Phương pháp thứ hai: Dựa trên kinh nghiệm cá nhân của bạn

Phương pháp này yêu cầu bạn dựa trên kinh nghiệm cá nhân của mình để đặt câu hỏi. Ví dụ, khi giảng viên của bạn đang giảng về marketing và khuyên bạn nên tập trung vào tối ưu hóa công cụ tìm kiếm để tăng tầm nhìn trên Google cho trang web của bạn. Bạn có thể đặt câu hỏi dựa trên kinh nghiệm làm việc của bản thân, ví dụ như “Tôi đã từng làm việc làm thêm cho một người tạo nội dung cần luôn cần marketing, và tôi nhận thấy rằng việc cải thiện nội dung để thu hút khán giả còn quan trọng hơn việc tối ưu hóa công cụ tìm kiếm. Nếu nội dung của chúng ta hấp dẫn, nó vẫn được chia sẻ và yêu thích mặc dù SEO của chúng ta không hoàn hảo.”

Phương pháp thứ ba: Dựa trên sự tò mò của bạn

Phương pháp này yêu cầu bạn đặt câu hỏi dựa trên sự tò mò của mình. Ví dụ, nếu bạn không đủ kiến thức để đặt câu hỏi sắc bén, hoặc không thể đưa ra giải pháp hữu ích, bạn vẫn có thể đặt câu hỏi dựa trên sự tò mò của mình. Hãy tưởng tượng nếu tác giả đang đứng trước mặt bạn ngay bây giờ, bạn có thể hỏi ông ta về điều này? Ông ta có thể viết lại theo cách khác để người đọc hiểu dễ dàng hơn không?

Tư duy phản biện là quan trọng

Tư duy phản biện là một kỹ năng quan trọng. Nếu bạn thiếu tư duy phản biện, bạn cần luyện tập kỹ năng này bất kể bạn đang ở ngành nghề nào. Tôi hy vọng hệ thống giáo dục Việt Nam có thể giúp và khuyến khích học sinh của mình thực hành tư duy phản biện. Vì nếu chúng ta không có khả năng tư duy phản biện, sẽ rất bất lợi cho chúng ta trong tương lai.

Tư duy phản biện không chỉ quan trọng trong giáo dục mà còn trong cuộc sống hàng ngày. Nếu bạn không có tư duy phản biện, bạn sẽ luôn nghe và tin mọi điều người khác nói mà không có sự tranh luận. Điều này giới hạn khả năng suy nghĩ của bạn và cơ hội trở thành một người học giỏi, một nhà nghiên cứu giỏi hay một người làm việc giỏi. Ngoài ra, trong cuộc sống hàng ngày, nếu bạn không có tư duy phản biện, sẽ dễ dàng bị người khác lừa. Ví dụ, họ thuyết phục bạn làm điều gì đó, bảo bạn mua sản phẩm này, bán sản phẩm kia với lời hứa có lợi nhuận cao. Họ lợi dụng sự ngây thơ, thiếu tư duy phản biện của bạn để kiếm lợi cho chính mình. Vì vậy, nếu bạn có tư duy phản biện, bạn có thể đặt câu hỏi về tại sao họ nói vậy, tại sao họ muốn bạn gửi tiền hoặc làm điều này, điều kia. Tư duy phản biện sẽ giúp bạn tự bảo vệ bản thân và những người thân yêu khỏi những điều ác ý và không minh bạch trong xã hội.

Tôi thật sự tin rằng tư duy phản biện là rất quan trọng. Hy vọng rằng các bạn trẻ sẽ học được kỹ năng này và thấy được tầm quan trọng của nó. Hãy không ngừng đặt câu hỏi, không ngừng tìm hiểu, và không ngừng áp dụng tư duy phản biện vào cuộc sống của mình. Cảm ơn các bạn đã xem! Hẹn gặp lại trong video tiếp theo! Tạm biệt~

Cap Là Gì